Cannabis wordt vaak direct in verband gebracht met drugs, coffeeshops en een psychoactieve roes. Toch bestaat de plant uit honderden verschillende stoffen die niet allemaal hetzelfde effect hebben. De bekendste voorbeelden zijn tetrahydrocannabinol en cannabidiol.
Hoewel CBD afkomstig kan zijn uit cannabis, veroorzaakt deze stof niet de bekende “high” van wiet. Betekent dit dat cannabidiol helemaal geen drug is, of ligt het antwoord iets ingewikkelder?
Wat gebeurt er bij het gebruik van cannabidiol?
Cannabidiol is een natuurlijke cannabinoïde die voorkomt in de Cannabis sativa-plant. De stof kan op verschillende manieren met het lichaam interageren, onder andere via het endocannabinoïdesysteem. Dit systeem speelt een rol bij processen zoals stemming, pijnbeleving, eetlust en slaap.
De aanwezigheid van CBD verandert het bewustzijn niet op dezelfde manier als THC. Gebruikers worden er normaal gesproken niet high van en ervaren geen typische THC-effecten zoals euforie, een veranderde tijdsbeleving of een verminderde coördinatie.
Toch betekent niet-psychoactief niet dat een stof helemaal niets doet. Sommige gebruikers melden bijvoorbeeld ontspanning of slaperigheid. Bijwerkingen zoals vermoeidheid, een droge mond, diarree en veranderingen in de eetlust zijn eveneens mogelijk.
Het verschil tussen CBD en THC
De verwarring ontstaat vooral doordat beide stoffen uit dezelfde plantenfamilie komen. THC staat bekend om zijn bedwelmende werking en valt onder de Nederlandse Opiumwet. Cannabidiol heeft andere eigenschappen en wordt niet als een afzonderlijke verdovende stof behandeld.
De belangrijkste verschillen zijn:
- THC kan een roes veroorzaken, terwijl cannabidiol niet bedwelmend werkt.
- THC kan tijdelijk het reactievermogen, de waarneming en de coördinatie beïnvloeden.
- Zuivere cannabidiol lijkt volgens de Wereldgezondheidsorganisatie geen potentieel voor misbruik of afhankelijkheid te hebben.
- De juridische status van een eindproduct hangt niet alleen af van de naam, maar ook van de samenstelling en gebruikte plantendelen.
In 2020 oordeelde het Hof van Justitie van de Europese Unie dat cannabidiol niet als een verdovend middel kan worden beschouwd binnen de betekenis van het VN-verdrag van 1961. Dit oordeel betekent echter niet dat ieder artikel waarin de stof voorkomt automatisch vrij verkocht of gebruikt mag worden.
Is cannabidiol legaal in Nederland?
Het juridische antwoord hangt af van het product. Zuivere cannabidiol staat niet als zelfstandige drug op de lijsten van de Opiumwet. Producten die THC of verboden delen van de hennepplant bevatten, kunnen daarentegen wel onder de Nederlandse drugsregels vallen.
Bij CBD olie zijn onder meer het THC-gehalte, de productiemethode en de manier waarop het product wordt aangeboden van belang. Een flesje dat in een winkel of webshop staat, is dus niet noodzakelijk een goedgekeurd geneesmiddel of voedingssupplement.
Voor eetbare producten gelden daarnaast de Europese regels voor nieuwe voedingsmiddelen, ook wel novel foods genoemd. Cannabinoïde-extracten zonder bewezen consumptiegeschiedenis van vóór mei 1997 hebben in principe een Europese toelating nodig voordat ze als voedsel op de markt mogen worden gebracht. De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit kan optreden tegen producten die niet aan de voedselveiligheidsregels voldoen.
Hoe zit het met bloemen van hennep?
De vorm en samenstelling van het product spelen een belangrijke rol. CBD-bloemen lijken en ruiken vrijwel hetzelfde als gewone cannabis, maar worden geselecteerd vanwege hun hoge cannabidiolgehalte en beperkte hoeveelheid THC. Het is daarom belangrijk om te kiezen voor een betrouwbare aanbieder die transparant is over de herkomst en samenstelling.
Let vooral op de beschikbaarheid van recente analysecertificaten van een onafhankelijk laboratorium. Deze documenten kunnen bevestigen hoeveel CBD en THC het product bevat en of er is getest op bestrijdingsmiddelen, zware metalen en andere ongewenste stoffen. Een duidelijke productomschrijving, correcte etikettering en informatie over de gebruikte hennepsoort zijn eveneens tekenen van een betrouwbare verkoper.
Nederland staat bekend om zijn tolerante cannabisbeleid, maar dit betekent niet dat iedere vorm van cannabis automatisch legaal is. Controleer daarom altijd de productgegevens en kies voor gerenommeerde merken die hun kwaliteit met controleerbare laboratoriumresultaten onderbouwen.
Kan cannabidiol als medicijn worden gebruikt?
Een stof kan tegelijkertijd geen verdovend middel zijn en toch een medicinale werking hebben. Er bestaat bijvoorbeeld een goedgekeurd geneesmiddel met gezuiverde cannabidiol voor de behandeling van bepaalde zeldzame vormen van epilepsie.
Dit geneesmiddel heeft een gecontroleerde samenstelling en wordt onder medisch toezicht gebruikt. Commerciële producten uit een webshop zijn daar niet automatisch mee te vergelijken. Zij kunnen andere concentraties bevatten en zijn niet noodzakelijk onderzocht voor de behandeling van een ziekte.
Gezondheidsclaims op etiketten of websites verdienen daarom enige voorzichtigheid. Onderzoek naar mogelijke toepassingen bij angst, pijn en slaapproblemen is nog in ontwikkeling. De aanwezigheid van cannabidiol vormt op zichzelf geen bewijs dat een product een aandoening kan behandelen.
Waar moet je op letten bij de aankoop?
Een betrouwbaar product vermeldt duidelijk hoeveel cannabidiol en THC het bevat. Een recent analysecertificaat van een onafhankelijk laboratorium kan meer informatie geven over cannabinoïden, bestrijdingsmiddelen, zware metalen en andere mogelijke verontreinigingen.
Ook de manier waarop het product wordt gebruikt is belangrijk. Cannabidiol kan bijwerkingen veroorzaken en de werking van bepaalde geneesmiddelen beïnvloeden. Vooral bij bloedverdunners, anti-epileptica en andere medicijnen die door de lever worden verwerkt, is overleg met een arts of apotheker verstandig.
CBD en drugs: het belangrijkste onderscheid
Cannabidiol komt uit cannabis, maar wordt niet op dezelfde manier behandeld als bedwelmende cannabis of THC. De zuivere stof veroorzaakt geen roes en wordt in Europa niet beschouwd als een verdovend middel.
Toch kan de juridische status per product verschillen. De hoeveelheid THC, het gebruikte plantendeel, de productcategorie en de verkooppresentatie spelen allemaal een rol. Wie veilig wil kiezen, kijkt daarom verder dan alleen de letters op de verpakking en controleert ook de samenstelling, kwaliteit en toegestane toepassing.